(Posted: February 3rd 2010)
Uit onderstaande artikel van de hand van Jerwin de Graaf in ‘Quest’ blijkt maar weer eens dat vertaalmachines nog heel wat innovatie behoeven willen ze echte vertalers enigszins kunnen evenaren. Dat wisten we natuurlijk allang.
Verloren in vertaling
Als je een tekst door een vertaalmachine laat vertalen, is het resultaat vaak hilarisch.
Volgens de 19de-eeuwse Engelse auteur George Borrow was een vertaling ‘in het gunstigste geval een echo’. De vertaling lijkt wel op de oorspronkelijke tekst, maar is toch net anders. Er gaat altijd iets verloren, of er komt juist iets bij.
Vertalen werkt net als het spel ‘doorfluistertje’. Daarbij zitten mensen in een kring en fluistert 1 persoon een zin in het oor van zijn buurman. Die fluistert de zin door aan de volgende, en zo verder, net zolang tot de zin de cirkel is rondgegaan. Bij het doorvertellen van zo’n zin, hoe simpel ook, gaat vrijwel altijd iets fout. Mensen horen een deel niet, of denken juist iets te horen wat niet gefluisterd is. Je kunt het vergelijken met vertalen. Op internet is een leuk programma te vinden dat dit principe illustreert.
Als je op deze pagina een Engelse zin invoert, vertaalt de site de zin in een andere taal, en weer terug. De terugvertaalde zin wordt vervolgens in een andere taal vertaald, en ook weer terug in het Engels. Op die manier haalt het programma de zin door een stuk of 7 verschillende talen.
Het resultaat lijkt in niets op de oorspronkelijke zin. Als je bijvoorbeeld ‘I love Quest magazine’ (Ik houd van Quest magazine) invult, wordt dat uiteindelijk ‘Interior of the tin I observe the ignited memory’. Vrij vertaald: ‘Binnenste van het blik ik observeer het aangestoken geheugen’. Ehh… Juist ja.
